Siç shpjegon Kundera, rrënja e fjalës “injoroj” është e njëjtë me atë të fjalës “mall”, ndaj ndjenja në të cilën përqëndrohet ky roman është nostalgjia, dhimbja e injorancës, të mos dish se çfarë ka mbetur pas.
Kështu, Kundera na prezanton me Irenën dhe Jozefin, dy personazhe që i largohen komunizmit dhe që kthehen përsëri në Republikën Çeke. Ose takohen sërish, e thënë më mirë, sepse para se të largoheshin nga vendi, ata ndanë një kohë të shkurtër që mund të ishte fillimi i një historie dashurie dhe që të dy ende e mbajnë mend. Por kujtimi që ruan secili është i ndryshëm, ashtu si kujtimet që kanë për vendin e tyre, po ashtu dhe pritshmëritë e tyre prej tij. Pra, çfarë e ardhme i pret ata? Çfarë mund të ndërtojnë mbi bazën e një të kaluare të përbashkët që mesa duket nuk ekziston?
Duke përdorur si referencë të vazhdueshme mitin e Uliksit, autori na tregon se si emigranti jo gjithmonë ndjen nostalgji apo dëshiron të kthehet në atë që ka lënë pas dhe sesi në shumë raste “kthimi i lumtur” kthehet në provën e mospërkitjes në asnjë vend, se shtëpia e re nuk do të jetë kurrë shtëpi dhe se e vjetra ka ndryshuar aq shumë – ose aq pak – sa nuk na përket më.
Kundera, edhe një herë na tregon se nuk e ka humbur pulsin narrativ dhe se është ende një nga romancierët më të mirë. Dhe si shembull mund të merret pikërisht kjo vepër.
filologus.al 
Leave a comment