Robert Hass

Sipas poetit fisnik Kobayashi Issa

Mëngjesi i Vitit të Ri – çdo gjë në lulëzim!
Ndihem i përgjithësuar.
Një bretkosë e madhe dhe unë
vështrojmë ngultas njëri-tjetrin,
askush nga ne nuk lëviz.
Kjo flutur nate, e cila ndodhet pa dritë
në dhomën e një gruaje –
djegur gjer në fund.
Pyeti se ç’moshë kish ai
djali në kimononë e re
me pesë gishtat të drejtuar.
Lulëzojnë netëve,
si njerëz
që i merr në krahë muzika
pëgjumësh gjysmën e ditës;
Askush
Nuk më dënoi!
Ditëlindja e pesëdhjetë:
Nga sot e mbrapa,
është fitim i pastër,
çdo qiell.
Mos bëni hall merimanga,
unë e pastroj shtëpinë
rrallë.
Këto kërmij deti
nuk ngjajnë aq
japonezë.
Dreq o punë:
Hënë e ndritshme vjeshtake;
Kërmijtë e liqenit qajnë
në tigan.

Muzikë e mekur

Ndoshta ti do të shkruash një vjershë për mirësinë.
Kur çdo gjë e thyer është thyer,
dhe çdo gjë e vdekur ka vdekur,
dhe heroi ka parë veten në pasqyrë me përbuzje të plotë,
dhe heroina e ka studiuar mirë fytyrën e saj për gjithë mangësitë
pa keqardhje, dhe dhimbjen që mendon ndoshta,
si pagesë paradhënie, çlirimi nga vetvetet
e kish humbur risinë dhe nuk i çliroi
dhe ata nisën të mendojnë, me mirësjellje dhe prej larg,
duke vështruar të tjerët se si i kalonin ditët –
Të mirat e të këqiat, arsyet, veset, frikën –
Se egoizmi është i vetmi bar i keq
për çdo lulëzim njerëzor, dhe kuptuan,
atëherë, se përse ishin me kaq nxitim
për ta mbrojtur jetën, e se askush –
përveç ndonjë shenjtor gati i pabesueshëm në pellgun
e tij të varfërisë dhe heshtjes – nuk mund t’i shpëtojë kurrë
këtij bashkudhëtari në jetë, ndoshta atëherë, drita e zakonshme,
muzika e mekur nën gjërat, një mizërimë si mirësi mbërrin.
Si në një histori që miqtë të kanë treguar njëherë njëkohë
ai u mat të vrasë veten. E dashura e la.
Bletët i hynë në zemër, pastaj akrepët, laraskat, e në fund hiri.
Ai u ngjit të hidhet nga parmaku mbajtës i urës,
gjiu krejt blu, pasdite e larë me dritë.
Dhe në ajrin e kripur i ra në mend fjala “ushqime deti,”
dhe se kishte diçka lehtësisht qesharake tek kjo gjë.
Askush nuk thotë “ushqime toke”. Ai mendoi se ishte degraduese për gjatësinë
e ylberit, që kishte tërhequr nga shkëlqimi mbi kreshta, të zinjtë gurëzez,
luspat si karbon i llustruar të shtretëve të leshterikëve
përgjatë bregut – dhe e kuptoi se arsyeja e fjalës
vinte prej gaforreve, midhjeve, molusqeve. Përndryshe,
restorantet do shkruanin veç “peshk” në tabelat e menuve,
dhe ku u zgjua – kishte fjetur për orë të gjata, bërë grusht
mbi traun e urës krejt si një fëmijë – dielli po shkonte poshtë
Dhe u ndie pak më mirë dhe kishte frikë. Veshi xhaketën
që kishte përdorur për jastëk, u ngjit mbi gardhin mbrojtës
plot kujdes dhe ngau për në shëpinë e tij të zbrazët.
Aty ishin një palë breçka ngjyrë limon të sajat,
varur në dorëzën e një porte. I pa
me vëmendje. Pothuaj – të lara.
Një njollë e kuqërremtë e zbetë tek e ndara që i shpifi
atij zemrërim dhe vaj. E dinte pak a shumë
ku ajo ndodhej. Në një aparatment diku në Kodrat Ruse.
Ata sapo kishin mbarur së bëri dashuri. Ajo kishte patur lotë
në sy dhe i preku mjekrën plot mirënjohje. “O Zot”,
Tha ajo, “je kaq i mirë me mua.” Dritat pupuliteshin
pas një pamje mjegullore poshtë kodrës drejt portit dhe gjiut.
“Je e trishtuar,” i tha ai. “Po.” “Duke menduar për Nikun?”
“Po,” tha ajo dhe qau. “U përpoqa kaq shumë,” ngashërente tashmë,
“U përpoqa kaq shumë.” Dhe pastaj ai e mbajti pak në krahë –
Guatemalezët përshëndesnin nga një fushim në posterin ngjitur në mur –
Pastaj u palluan prapë dhe ajo qante edhe më shumë,
dhe pastaj binte në gjumë.
Dhe ai, ai mund ta luante këtë akt
vetëm një herë, një herë e gjysmë dhe t’i thotë vetes
se do jetonte kështu për shumë – shumë kohë
dhe që s’mund të bënte më asgjë
veç të duronte. Ai doli jashtë në verandë dhe dëgjoi
pyllin nën errësirën e verës, lëvoret e madrave
kërcisnin e përdridheshin ndërsa po bëhej më ftohtë.
Megjithatë nuk është histori, jo, miku që matet të mbështetet tek ti,
thotë “epo tani e kuptova – ,” pjesën aksh të historive,
që kurrë nuk besohen plotësisht.
Kisha mendimin se bota është kaq e mbushur me dhimbje
Ndoshta duhet që ndonjëherë t’ia marr njëfarë kënge.
Dhe rendi të vjen ndihmë, po aq sa rregulli –
Në fillim një ego, pataj dhimbje, dhe pastaj kënga.

Përktheu Rudi Erebara

Robert Hass është një prej njohësve dhe kampionëve të artit të poezisë në SHBA dhe në botë. Një lektor i palodhur i poezisë dhe dobivetë saj në shoqësi dhe në jetën individuale, Hass e shpall poezinë fuqishëm edhe në vende të tjera të botës, si mjet i pazëvendësueshmë krahas koncepteve të lirisë, demokracisë etj. Po ashtu ai është sot poet në kulm të karrierës së vet e cila është plot cmime dhe vlerësime. Fitues i Cmimit Pulitzer, Hass është zgjedhur Poet Kombëtar për periudhën kohore 2002-2005 nga Kongresi Amerikan që është edhe vlerësimi më i lartë për një poet në këtë vend