Duart e vogla | Andres Barba

I ati vdiq në vend, mamaja në spital.
-Babai vdiq në vend, mamaja është në koma, – kjo qe fjalia që dëgjoi Marina, fjalia e parë fare. Mund të vendosësh gishtin mbi çdo gërricje të kësaj fraze kaq të fryrë dhe të pakuptueshme:
-Babai vdiq në vend, mamaja është në koma.
Buzët i shqiptuan pa u dridhur. Është një frazë e shpejtë dhe e thatë. Ajo vjen në mijëra mënyra të ndryshme dhe të paparashikueshme, herëdokur pa ndonjë gjë që mund ta paraprijë. Thjesht bie aty, si mbi fushë. Marina tashmë është mësuar ta thotë pa trishtim, njëjtë siç mund t’i thotë emrin një të panjohuri, njëjtë si të thotë se quhet Marina dhe se është shtatë vjeç, “Babai vdiq në vend, mamaja është në spital”.
Buzët e saj mezi lëviznin dhe kur reshtte së foluri mbeteshin si të ngrira, e sipërmja mbi të poshtmen. Kjo vendosje e tyre nuk ishte e stisur. Herë të tjera fraza bëhej më e ngadaltë, a thua se vinte prej larg. Dukej sikur e pat zgjedhur fraza atë. Një rikthim i çuditshëm në shtëpi dhe objektet që ndodhen në të. Erë. Dimensioni i frazës shkon lart dhe drejt rrethinës duke ngjeshur ajrin. Shndërrohet në diçka. Por një gjë mbulohet përgjithmonë dhe pastaj ekziston vetëm ajo që thuhet:
-Babai vdiq në vend, ndërsa mamaja më vonë, në spital, – dhe shndërrohet sa në një mendim në tjetër, në të vërtetën, e dalëngadalë në aksident. Nuk ka gjë më të brishtë se kjo. Asgjë nuk është më e ngathët apo më delikate. Fillimisht u dëgjua zhurma e rrugës nën goma, zhurma e shurdhët si deti, një prekje në sedijen e pasme, një kontakt në të cilin kërcënimi qe krejt i padukshëm. Pas një grimçasti ajo tashmë ishte thyer. Cila? Logjika. U ça si një shalqi që bie përdhe, me një përplasje. Filloi si një krisje prej sedijes ku ishte ulur, e njëjta ndjenjë nuk ishte më e njëjta, rripi i sigurimit qe bërë i zymtë. Më parë, shumë kohë më parë përplasjes, ishte butësia e sedijes që kishte ndjerë kaq herë, tapiceria e përbërë prej vijash të bardha kaq të imta, tek të cilat diçka kishte ndryshuar kaq papritur. Zëri i mamasë dhe babait:
“Mos hyr.”
Dhe që aty nisi çarja e sedijes, e cila mbështillte edhe një herë zhurmën e shurdhët të rrugës poshtë gomave teksa makina përshpejtonte.
Goditja qe e hidhët.
Makina u ngrit mbi bordurë dhe kaloi në korsinë matanë, e kthyer përmbys, derisa u përplas me disa shkëmbinj në zgrip të rrugës. Dhe e gjitha kjo, të cilën Marina nuk mundi ta kujtonte me detaje deri katër muaj pas aksidentit, ndodhi kaq shpejt, sa hap e mbyll sytë. Tek ajo nuk mund të shihje asgjë, pasi nuk kishe se ç’të zbuloje.
Gjithashtu ishte e zhurmshme. Një tingull i dhunshëm, që u dëgjua larg prej vendngjarjes. Një tingull i zbrazët dhe i ndërprerë, i cili buçiti një grimë dhe më pas u shndërrua në të shurdhët diku larg, i paaftë për të vazhduar megjithëse makina u ndal kokëposhtë ndanë rrugës.
Makina u përplas dhe u shfytyrua. Makina zu vend. Më shumë se kurrë ishte e nevojshme t’i ktheheshim dhe njëherë frazës. Sikur vetëm ajo frazë nga gjithë sa mundeshin për të përshkruar aksidentin të kishte virtytin për të rregulluar atë që nuk mund të rregullohej, apo edhe më mirë, sikur ajo frazë të shfaqej midis të gjithëve, aq pranë, aq lehtësisht e kuptueshme, për të vënë në shërbim atë që s’mund të dallohej në asnjë mënyrë.
Dhe pas zhurmës, heshtje. Jo mangësi zëri, por heshtje. Një heshtje që nuk ishte as mungesë, as mohim, por një formë pozitive dhe që e bëri të fortë atë që vetëm pak çaste më parë kishte qenë elastike dhe e shkathët, si në shije metalike, si etje.
Marina kujton vetëm ndjesinë e etjes menjëherë pasi gjithçka u ndal. Një etje e paepur që ishte pjesë e heshtjes dhe palëvizshmërisë dhe që nuk mund të gëzohej as kur ndjeu duart të cilat zgjidhën rripin e sigurimit, fytyrën e asaj gruas me flokë ngjyrë gruri, apo atë zë mashkullor:
-Mos ia lëvizni kokën, lëreni ashtu siç është, mos ia prekni fare kokën.
Ajo tha:
-Ujë.
Tha “ujë” siç mendohet për ujin kur merr vesh se trupi i njeriut është pothuajse i gjithi i përbërë nga kjo substancë, nga ujë abstrakt i mbyllur në një trup të ngurtë.
-Vajzë. Je mirë? Më dëgjon?
Gruaja e rritur me flokët ngjyrë gruri tani po mbështetej pak më pranë me një shishe në dorë. Marina mund të shihte secilën nga rrënjët e zeza të flokëve, por asgjë nga këto nuk zu rrënjë brenda saj; as lëngu që i dhanë për të pirë, as shija metalike e gjakut në mishrat e dhëmbëve, as rrënjët e flokëve të gruas shtathedhur, kishte ndjesinë se brenda saj gjithçka qe kthyer në baltë, gjithçka qe bërë e butë, pa formë, e rrëshqitshme.
-Ka lënduar krahun, kokën mesa duket e ka mirë.
Biseda tashmë ishte shurdhuese për të. Ajo ndjeu një dorë që i preku pjesën e pasme të qafës dhe që po rrëshqiste drejt shpinës, ishte një burrë tjetër, ai kishte dorë të madhe, një dorë që mund ta thyente në dysh po të donte, e megjithatë ishte delikate.
-Rrugët e frymëmarrjes i ka të lira.
-Si të quajnë?
-Marina.
-Mund të lëvizësh, Marina?
-Po.
-Përpiqu të shtrihesh mbi këtë barelë.
Ngriti krahët dhe për herë të parë ndjeu dhimbje. Një shkarkesë elektrike i përshkoi gjithë shtyllën kurrizore brenda një grime dhe më pas u zhduk menjëherë, njëlloj si etja. Ajo nuk mund ta lëvizte krahun e majtë.
-Çfarë është ajo gjëja e bardhë?
-Ato janë brinjët.

Përktheu nga spanjishtja Antonio Çikollari